Struktury niezbędne do złożonej komunikacji pojawiły się u wspólnego przodka szympansa i ludzi
19 maja 2025, 08:45Ośrodek Broki to obszar ludzkiego mózgu odpowiedzialny za generowanie mowy, ośrodek Wernickego jest obszarem, dzięki którym rozpoznajemy głoski, wyrazy i zdania. W mózgach szympansów istnieją homologiczne struktury, odziedziczone po wspólnym przodku. Teraz odkryto w nich istnienie pęczka łukowatego, wiązki włókien, łączących u ludzi ośrodki Broki i Wernickego. Nasze odkrycie pokazuje, że architektura mózgu niezbędna do pojawienia się mowy, nie powstała u ludzi. Prawdopodobnie wyewoluowała ona z wcześniej istniejącej struktury. Pęczek łukowaty u szympansów jest zdecydowanie mniej rozbudowany niż u ludzi i być może nie umożliwia generowanie złożonego ludzkiego języka, mówi główny autor badań Yannick Becker z Instytutu im. Maxa Plancka.
Filtr do opalania z pyłku roślinnego chroni skórę i środowisko
15 września 2025, 08:21Naukowcy z Singapuru opracowali filtr do opalania bazujący na pyłku roślin z rodzaju Kamelia. Chroni on przed szkodliwym promieniowaniem ultrafioletowym równie dobrze jak obecnie stosowane filtry bazujące na tlenku tytanu czy tlenku cynku, ale w przeciwieństwie do nich jest nieszkodliwy dla środowiska. Podczas testów laboratoryjnych komercyjne olejki powodowały blaknięcie koralowców już po 2 dniach, a po 6 dniach koralowce zamierały. Tymczasem gdy koralowce miały kontakt z olejkiem na pyłku roślinnym, pozostawały zdrowe przez cały 60-dniowy czas testów.
Powstanie cyfrowy bliźniak Morza Bałtyckiego
13 marca 2026, 14:36Naukowcy z Uniwersytetu Warszawskiego i PAN dostali zielone światło oraz pieniądze na stworzenie cyfrowego bliźniaka Morza Bałtyckiego. Polscy uczeni chcą, by za kilka lat MERMAID stał się unikatową na skalę Europy platformą operacyjnego prognozowaniu stanu Bałtyku. Cyfrowa wersja Bałtyku pozwoli na bardzo precyzyjne prognozowanie sztormów, fal, podmuchów wiatru czy zlodzenia i będzie nieocenioną pomocą dla kapitanów jednostek pływających, rybaków, administracji portów czy budowniczych farm wiatrowych.
Poznaliśmy pierwsze imię majańskiego matematyka-astronoma. Uczony żył 1300 lat temu
24 lipca 2026, 10:15W 2010 roku, podczas wykopalisk w gwatemalskim Xultun, archeolodzy natrafili na niepozorną kamienną komorę. Jej ściany pokrywały malowidła przedstawiające dostojników z tytułem taaj („obsydian"), a wśród nich władcę Xultun, Yax We'n Chan K'inicha. Prawdziwa sensacja była ukryta nie w wizerunkach, lecz w gęstwinie drobnego pisma naniesionego później na te same ściany. To ponad pięćdziesiąt „mikrotekstów" zawierających obliczenia dotyczące kalendarza i astronomii. Autorzy badań, Franco D. Rossi z Massachusetts Institute of Technology, David Stuart z University of Texas at Austin i Heather Hurst ze Skidmore College, poinformowali na łamach Antiquity, że wśród tekstów znaleźli coś wyjątkowego – imię matematyka.
Co człowiek ma wspólnego z bakterią
19 lipca 2006, 16:58My, ludzie, możemy mieć więcej wspólnego z bakterią Escherichia coli, niż nam się wydaje. Amerykańscy naukowcy z Berkeley zademonstrowali bowiem, że replikacja DNA jest uruchamiana w ten sam sposób, bez względu na to, czy badanym organizmem jest bakteria właściwa, archeowiec czy tzw. jądrowiec.
Jak walczyć ze świątecznym obżarstwem?
26 grudnia 2006, 15:37Brian Wansink, psycholog jedzenia z Cornell University, radzi, w jaki sposób uniknąć przejedzenia i innych nieprzyjemnych skutków świątecznego szaleństwa. W swojej najnowszej książce pt. "Bezmyślne jedzenie: dlaczego jemy więcej, niż się nam wydaje" naukowiec podaje po jednej wskazówce na każdy dzień, od Bożego Narodzenia poczynając, a na święcie Trzech Króli kończąc.
Sztuczne dodatki wiążą się z nadpobudliwością
10 maja 2007, 08:45Na zlecenie brytyjskiego rządu naukowcy z Southampton University zbadali wpływ 7 sztucznych barwników i konserwantów na 3-9-letnie dzieci. Występują one w napojach i przekąskach z fast foodów. Okazało się, że wiążą się z nadpobudliwością.
Kieszonkowy system operacyjny
3 października 2007, 17:57Twórcy systemu operacyjnego Linux zakończyli właśnie prace nad najnowszą dystrybucją Linuksa Puppy. Najnowsza wersja 3.0 zajmuje zaledwie 100 MB i uruchamiana jest z... pamięci flash.
Najbardziej niezwykłe i najbardziej zagrożone
23 stycznia 2008, 11:04Ludzie chętnie poprą ideę ratowania zagrożonych gatunków, gdy ratować trzeba zwierzęta, które się nam podobają. Gorzej z tymi, które nie są zbyt ładne i rzadko pojawiają się w filmach przyrodniczych.
Trzydziestoletnia mielonka
3 maja 2008, 09:40Spam od lat zajmuje czołowe miejsca na listach najbardziej znienawidzonych zjawisk internetu. Do dzisiaj nie udało nam się od niego uwolnić. Tymczasem spam jest starszy niż Internet. Właśnie obchodzi 30. urodziny.
